Error
  • JFolder::create: Could not create directory
  • JFolder::create: Could not create directory

Articles

 

 

پلاسمای غنی شده از پلاکت PRP

plasma1 

 

 

تعریف PRP
پلاسمای غنی شده از پلاکت (PRP = Platelet Rich Plasma ) یک فرآورده خونی است که غلظت پلاکت های آن 8 – 4 برابر خون طبیعی بوده و طی یک فرآیند جداسازی از خون تازه و لخته نشده تهیه می شود.

پلاکت چیست؟
پلاکت یک سلول بسیار اختصاصی در خون است که هسته نداشته و از نظر اندازه از گلبول های سفید و قرمز کوچک تر می باشد. وظیفه اصلی پلاکت شروع فرآیند انعقاد (لخته شدن) خون است. وقتی که بافت های بدن آسیب دیده و عروق پاره می شوند (مثلاً پوست دچار بریدگی می شود) پلاکت ها فعال شده و فاکتورهای شیمیایی درون خود را آزاد می کنند. این ملکول ها موجب تشکیل لخته خون و چسبیدن پلاکت ها به هم گردیده و بدین ترتیب خونریزی متوقف می شود. در سال های اخیر متوجه شده اند که پلاکت ها علاوه بر نقشی که در انعقاد خون دارند حاوی یکسری فاکتورهای رشد و عناصر حیاتی می باشند که در ترمیم زخم و بازسازی بافت ها و رگ های خونیِ آسیب دیده رُل مهمی بازی می کنند. ترمیم بافت فرآیندی پیچیده و شامل مراحل مختلف نظیر تشکیل کلاژن، اِلاستین و ماده بین بافتی، تولید رگ های خونی و تبدیل سلولهای بنیادی به سلولهای بافت آسیب دیده است که همه این مراحل توسط مواد ترشح شده از پلاکت ها هدایت شده و برحسب نوع ضایعه ممکن است از یک ماه تا چند سال به طول بیانجامد.


 

 plasma2

 

PRP چگونه تهیه می شود؟
برای تهیه PRP ابتدا 15 – 10 سانتیمتر مکعب خون از بازوی بیمار گرفته می شود. انجام این کار بسیار ساده بوده و به هیچ وجه درد ندارد. سپس لوله آزمایش حاوی خون بیمار در دستگاهی به نام "سانتریفوژ" گذاشته شده و تحت تأثیر سرعت گردش بالای این دستگاه و نیروی گریز از مرکزآن گلبول های قرمز و سفید خون ته نشین شده و پلاسما (که غلظت پلاکت ها در آن 8 – 4 برابر خون بیمار است) در بالای لوله متمرکز می گردد. بعداً با افزودن "کلسیم گلوکونات" به پلاسما ی فوق پلاکت ها فعال شده و مواد حیاتی درون خود را آزاد می کنند و بدین ترتیب PRP آماده استفاده می گردد.

مکانیسم عمل PRP
همانطور که یک جراحت موجب فعال شدن پلاکت ها و شروع فرآیندی می گردد که نتیجه آن بهبود و ترمیم بافت آسیب دیده است و با توجه به نقش پلاکت ها در تبدیل سلولهای بنیادی به سلولهای ناحیه آسیب دیده، این تئوری مطرح می شود که اگر پلاکت ها بصورت مصنوعی فعال و در موضعی از بدن تزریق شوند موجب تحریک و شروع فرآیند تجدید ساختار بافت در آن موضع خواهند شد. به طور مثال اگر پلاکت ها در کنار فولیکول مو تزریق شوند باعث رویش مجدد و طبیعی مو می شوند و در پوست باعث ترمیم آن و رفع چین و چروک، خطوط و غيره و در استخوان یا غضروف باعث ترمیم شکستگی و یا سائیدگی آنها می شوند. به طور کلی در هر عارضه ای که تحریک فرآیند بازسازی بافت بتواند نقشی در بهبودی بیماری داشته باشد می توان از PRP کمک گرفت.

موارد کاربرد PRP
الف) PRP در رشته های مختلف پزشکی
PRP به عنوان "ترمیم کننده زخم" و "عامل بازسازی بافت های نرم و استخوان" سال ها است که در پزشکی ورزشی، جراحی استخوان و مفاصل، ایمپلنت دندان، جراحی اعصاب، جراحی چشم، جراحی گوش و حلق و بینی، ارولوژی، جراحی قلب و قفسه سینه، سوختگی ها، درمان زخم های مزمن، جراحی های فک و صورت و اعمال زیبایی پوست کاربرد داشته و به تازگی متوجه کاربرد آن در بیماران مبتلا به ریزش مو شده اند.
ب) PRP در مشکلات زیبایی پوست
بسياري از مشكلات زيبايي نظير چين و چروك صورت، خطوط پوستی و غيره حاصل فرآیند پيري و كاهش كلاژن، اِلاستين، ماتريكس بين سلولي، فيبروبلاست ها و چربي در لايه هاي پوست است. ماحصل این تغییرات کاهش قوام، شكل، حجم، صافي و قابليت ارتجاعي پوست بوده و در نهايت به شكل گيري انواع مشكلات زيبايي نظير چين و چروك و خطوط منتهي می شود.
نقش پلاكت ها در فرآيند بازسازي بافت هاي مختلف گوياي توان PRP در بازسازي كلاژن، اِلاستين، عروق و ماتريكس بين سلولي و در نهايت بازگرداندن دوباره شادابي و جواني پوست است. لذا هم اکنون PRP به روش های مختلف در درمان عوارض و بیماری های پوست و مو به شرح زیر کاربرد دارد :
جوان سازی و رفع چین و چروک ناشی از افزایش سن در پوست صورت، گردن و پشت دست
چین و چروک های داینامیک
اِسکار (جوشگاه) آکنه و زخم های ناشی از جراحی، بریدگی و سوختگی
خطوط اخم یا خنده
پُف، گودی و تیرگی دور چشم
زخم های مزمن، زخم های دیابتی، ترک های پوستی و ..... که در این موارد می توان PRP را به طور مستقیم بر روی ضایعات اسپری نمود تا در روند بهبودی مشکلات فوق تسریع به عمل آید.
پ) PRP در ریزش موی آندروژنتیک (طاسی مردانه)
موارد استفاده از PRP در ریزش موی آندروژنتیک را به 2 گروه تقسیم بندی می کنند :
1) افرادی که ریزش موی مردانه داشته ولی به هر دلیل انجام "کاشت موی طبیعی" در ایشان مقدور نمی باشد.
در این افراد می توان تزریق PRP را سالی یک بار برای 2 - 1 سال انجام داد و نتایج حاصله بسیار قابل ملاحظه خواهند بود. استفاده از PRP در ریزش موی مردانه می تواند موجب تحريك رشد مجدد موهاي ريخته شده، تقويت شكل، قوام و کیفیت فوليكول هاي موجود، طولانی کردن دوره آناژن و افزايش عمر موهاي فرد گردد. از مزایای این روش آن است که برای انجام PRP (برخلاف پیوند مو) نیازی به کوتاه کردن موی سر شخص نبوده و هیچگونه آثار اِسکار جراحی و خونریزی ایجاد نمی شود.

 

 

plasma3 

2) برای افرادی که تحت عمل ترمیمی "کاشت موی طبیعی" قرار می گیرند که در این قسمت 3 نقش برای PRP متصور است :
الف) تقویت و حفظ پایداری فولیکول های مو در زمانی که آنها از پوست خارج شده و در محلول نگهدارنده قرار گرفته و منتظر کاشت می باشند.
وقتی که فولیکول های مو از پوست خارج می شوند در محلول سُرم نمکی خنک قرار داده می شوند و پس از مدتی (که نیم الی دو ساعت طول می کشد) از محلول خارج و کاشته می شوند. در طول این مدت و نیز در مدت زمانی که طول می کشد تا فولیکول ها از محلول فوق به محل کاشت منتقل شوند و همچنین در مدت زمانی که فولیکول مو در محل کاشته قرار گرفته ولی فاقد رگ های خونی مغذی می باشد، امکان آسیب رسیدن به فولیکول مو به طرق زیر وجود دارد:
● نرسیدن آب کافی به فولیکول ها و لذا خشک شدن آنها
● نرسیدن اکسیژن و مواد مغذی به دلیل دور بودن فولیکول ها از عروق خونی موجود در پوست. وقتی فولیکول مو از محل اولیه جدا می شود به دلیل قطع خون رسانی و اختلال در ذخائر بافتی دچار کمبود اکسیژن، مواد مغذی، اختلال درPH محیط و تغییر درجه حرارت می گردد و این مجموعه می تواند باعث تخریب بافتی و مرگ زودرس فولیکول مو شود.
● گرم بودن محیط پیرامون فولیکول های مو
● اختلالات اسید/باز در محوطه اطراف فولیکول های مو
متخصصین پوست متوجه شده اند که نگهداری فولیکول های مو در محلول PRP و یا آغشته کردن فولیکو ل های مو بلافاصله قبل از کاشت با PRP با توجه به تغذیه بالای ریشه های مو توسط PRP در رشد بعدی موهای کاشته شده بسیار مؤثر است و نیز به دلیل کاهش قابل ملاحظه آسیب های ذکر شده در بالا به بقای فولیکول های موی کاشته شده کمک زیادی می کند.
ب) افزایش سرعت و کیفیت ترمیم زخم و کاهش اِسکارگذاری در منطقه دهنده (پشت سر) و گیرنده (طاس): پلاکت ها دارای فاکتورهای محرک رشد هستند که تشکیل عروق جدید و تولید کلاژن را تحریک و لذا ترمیم زخم و تشکیل بافت را در محل برداشت و پیوند مو سریع تر کرده و نیز احتمال اِسکارگذاری را هم کمتر می نمایند.
ج) افزایش سرعت بیرون آمدن فولیکول های موی کاشته شده از حالت خواب (استراحت) و تحریک رشد موهای جدید: PRP به دلیل داشتن فاکتورهای تحریک سلولهای زایای فولیکول مو باعث می شود تغییر ریشه موی کاشته شده از حالت نهفته (فاز استراحت مو که 3 ماه طول می کشد) به حالت فعال سریع تر و کامل تر انجام پذیرد.پاسخ به درمان

PRP در ریزش مو چگونه است ؟
شرایطی چون تجربه پزشک (بهتر است این کار توسط متخصص پوست و مو انجام شود)، نوع کیت مصرفی، نوع سانتریفوژ و متد تزریق بسیار تعیین کننده هستند. به طور معمول 60 درصد از مراجعین نتاج خوب تا بسیار خوب و 30 درصد نتایج متوسط تا ضعیف داشته و حداکثر 10 درصد از بیماران به این درمان پاسخ نمی دهند.

یک جلسه PRP چه مدت زمان نیاز دارد؟
این روش به طور متوسط حدود نیم تا یکساعت طول می کشد.

چند جلسه درمان PRP موردنیاز است؟
غالبا 2 - 1 جلسه درمان کافی است که به صورت سالی یک بار انجام می گردد.

قبل از انجام PRP چه نکته ای بایستی رعایت شود؟
در صورتی که تزریق PRP برای ریزش موی مردانه انجام می شود لازم است که سر بیمار قبل از مراجعه به طور کامل شسته شده و تمیز باشد.

مراقبت های بعد از PRP
لازم است تا 24 ساعت از انجام اعمال زیر خودداری شود :
1) خارانیدن محل تزریق PRP
2) شانه و برس کشیدن موهای سر
3) مصرف داروهای خوراکی ضد درد مانند بروفن و غیره
4) مصرف آنتی هیستامین مانند قرص سرما خوردگی و قرص های ضد آلرژی
5) مصرف دگزامتازون
6) استعمال کیسه یخ و کیسه آب گرم بر روی محل تزریق
7) استفاده از کلاه
8) استحمام و شستن محل تزریق PRP

مزایایPRP
1) با توجه به اینکه در PRP ازخون خود شخص استفاده می شود بنابراین عوارض احتمالی عفونت (به شرط رعایت دقیق استریل بودن کار)، انتقال بیماری و نیز پس زدن را ندارد.
2) هیچ نگرانی در مورد غیراستاندارد بودن یا ناشناخته بودن محصول وجود ندارد.
3) پذیرش بسیار زیادی از سوی بیمار دارد.
4) پروسه کار با توجه به وجود کیت مخصوص بسیار ساده و کاملاً استریل است.
5) کم یا زیاد بودن مقدار تزریق خطرناک نیست.
6) یک روش غیر تهاجمی است و خطرات آن بسیار ناچیز است.
7) اثر و ماندگاری طولانی دارد.
8) دوران نقاهت بعد از هر گونه عمل جراحی زیبایی (از جمله کاشت موی طبیعی) را به طور مشخصی کاهش می دهد.
9) نسبت به روش های مشابه (مثل جراحی های زیبایی و ...) هزینه زیادی ندارد.
10) از نظر ایمونولوژی خنثی است و هیچ گونه حساسیت یا آلرژی ایجاد نمی‌کند.
11) به روش های مختلف تزریقی، موضعی و غیره قابل استفاده است.
12) در همه نواحی بدن قابل استفاده بوده و محدودیتی در این زمینه ندارد.
13) به عنوان یک چسب طبیعی عمل می کند
14) با توجه به وجود انواع آنتی بادی ها در پلاسما به عنوان یک آنتی بیوتیک طبیعی عمل می کند.
15) هیچگونه محدودیت سنی و جنسی نداشته و در آقایان و خانم ها قابل انجام است.

عوارض PRP
PRP به دلیل اینکه از خون خود فرد استخراج می شود لذا هیچگونه خطر انتقال بیماری و واکنش های حساسیتی را به دنبال ندارد. برای تهیه و تزریق محلول PRP رعایت اصول آسپتیک (استریل) بسیار مهم و حیاتی بوده و به همین دلیل PRP صرفاً بایستی توسط متخصص مربوطه و در محیط کاملاً تمیز استفاده گردد. به دلیل آزاد شدن فاکتورهای رشد امکان دارد که محل استعمال PRP به صورت موقتی دچار التهاب (قرمزی، تورم، سوزش و مختصری درد) شود که طبیعی است و معمولاً به زودی برطرف می شود. در موارد نادر احتمال بروز عفونت و هماتوم وجود دارد.

موارد منع مصرف PRP
بهتر است در موارد زیر PRP انجام نشود :
1) کانسر (سرطان) های پوستی و سیستمیک
2) بیماری های مزمن، دیابت و ایدز
3) در طول درمان با استروئید های سیستمیک (کورتون) و شیمی درمانی
4) استفاده از داروهای ضدانعقاد خون
5) بیماری های خونی و اختلالات انعقادی